Menü Kapat

Kan Tahlilinde Referans Dışı Ne Demek ?

Kan Tahlilinde Referans Dışı Ne Demek ? sorusunu yanıtlamadan önce Referans Değer ne demek ona bakalım.

“Normal” veya “Referans Aralığı” Nedir ?

İnsanlar, örneğin boy, kilo ve saç renginde çok fazla çeşitlilik gösterir. Ancak genel olarak ‘normal’ olarak kabul ettiğimiz bir dizi şey vardır. Bir kişi 3 metre boyunda olsaydı, bunun anormal olduğunu söylerdik.

Sağlıklı popülasyonda bulduğumuz bir test sonucundaki varyasyon aralığına ‘referans aralığı’ diyoruz. Herhangi bir testin yorumlanması, kişinin sonuçlarını o test için “referans aralığı” veya “normal aralık” ile karşılaştırmayı içerir.

Bir tanı testi için neyin normal olduğunu nasıl belirleriz ? Bir referans aralığı tanımlamanın ilk adımı, test sonucu aralığının geçerli olduğu “sağlıklı” popülasyonu tanımlamaktır. Neyin ‘sağlıklı’ olduğunu tanımlamak çok zordur, bu yüzden aslında kullandığımız, tanımlamaya çalıştığımız hastalığa sahip olmadığı bilinen bir grup insandır. Referans aralığı daha sonra, bu hastalıksız insan grubundaki bu sonuç kümesinden istatistiksel olarak belirlenir.

Belirli bir laboratuvar testi için referans aralığı, “normal” popülasyon grubu için ortalama değer ve bu değer etrafındaki varyasyon (artı veya eksi ortalamadan 2 standart sapma) olarak ifade edilir. Bu şekilde, laboratuvarlar tarafından verilen aralıklar, seçilmiş hastalıksız veya “referans” gruptaki bireylerin % 95’inde bulunan değerleri temsil eder.

Yani, “normal” bir popülasyonda bile bir test sonucu vakaların % 5’inde referans aralığının dışında olabilir. “Normal aralık” yerine “referans aralığı” teriminin tercih edilmesinin nedeni budur.

Referans aralıkları, test sonuçlarını üreten laboratuvara özeldir. Birçok test numunesi için
(“analitler”), farklı laboratuvarlar farklı ekipman türleri ve farklı test yöntemleri kullanır.
Sonuç olarak, standart bir referans aralığı diye bir şey yoktur.

Hastanın yaşı ve cinsiyetinin yanı sıra diğer birçok husustan etkilenir.

Laboratuvarlar genel olarak bulguları yaş ve cinsiyete göre raporlayacak ve sonuçların yorumlanmasını hekime bırakacaktır.

Test Sonuçlarını Etkileyen Diğer Faktörler

Laboratuvarlar genellikle test sonuçlarınızı yaşınıza ve cinsiyetinize göre ayarlanmış bir referans aralığı ile birlikte rapor edecektir.

Doktorunuzun yine de sonuçları, herhangi bir ayrıntı da dahil olmak üzere, ayrıntılarınızla ilgili kişisel bilgilerinize dayanarak yorumlaması gerekecektir.

Kullanmakta olduğunuz ilaçlar, kafein, tütün, alkol veya C vitamini alımınız; diyetiniz (vejetaryen ve etobur); stres veya kaygı; veya gebelik gibi birçok durum testleri etkiler.

Meslek, rakım ve okyanustan uzaklık gibi faktörlerin sonuçları etkilediği bilinmektedir.

Düzenli egzersiz de değerleri etkileyebilir.

Peki Kan Tahlilinde Referans Dışı Ne Demek ?

Test sonucunuz referans dışı gelmişse bu, çok kabaca sizin sonucunuzun genel sağlıklı kişilerin ortalama değerlerinden yüksek veya düşük çıktığı anlamına gelir. Bunun ne kadar önemli olup olmadığına doktorunuz karar verecektir.

Tanım olarak, alınan örneklerle 20 sonuçtan 1’i (veya %5) belirlenen referans aralığının dışında kalacaktır. Yani her referans dışı sonuç çok da önemli değildir.

Doktorunuz sonucun bir soruna işaret ettiğinden şüpheleniyorsa, ilk eylem genellikle testi tekrar istemektir.

Örneğin Tiroid Uyarıcı Hormon (TSH) testi sonucu 3.0 mIU/L . referans aralığı 0,5-5.0 mIU/L . Bu rapor test sonuçlarının referans aralığı içine düştüğünü göstermektedir.

Ama test sonucunuz 5.5 olsaydı bu sonuç referans dışı olacaktı ama önemli mi değilmi buna doktorunuz karar verecek.

Özetle

Unutmayın, “anormal” veya “referans aralığının dışında” bir test sonucu her zaman bir sorun belirtisi değildir.

Referans aralığının dışındaki sonuç endişe nedeni olabilir veya olmayabilir; Yine de doktorunuz nedenini belirlemeye çalışmalıdır.

Doktorunuz, referans aralığı dışındaki bir sonucun sizin için önemli olup olmadığını belirleme amacıyla test sonuçlarınızı tıbbi öykü, fizik muayene ve ilişkili başka faktörler bağlamında değerlendirecektir.

Belki de ölçülmekte olan madde analit daha önce belirtilen nedenlerden birine bağlı olarak o gün yükselmiş olabilir. Belki de numuneye ilişkin bir şeyler ters gitmiştir (kan numunesi soğutucuya konmamış, serum kırmızı kan hücrelerinden ayrıştırılmamış veya ısıya maruz bırakılmış).

 

Benzer Yazılar

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.