Menü Kapat

HIV Testleri Ne Zaman Pozitif Olur ?

HIV Testleri en erken 10. günde pozitif olur, bu test de HIV RNA testi’dir.

AIDS (Acquired Immun Deficiency Syndrome) yani “Kazanılmış İmmün  Yetmezlik  Sendromu” hastalığının adıdır, HIV (Human Immunodeficiency Virus) ise bu hastalığa neden olan virüsün ismidir.

HIV virüsü  tek zincirli RNA virüsüdür.

CD4 pozitif hücrelere (T lenfositleri, monosit, makrofaj..) tropizm (onları sever) gösterir, böylece immün direnç zayıflar ve çöker. Tedavi olunmazsa sonrasında fırsatçı enfeksiyonlar ve kanserler gelişerek hastanın ölümüne neden olur.

2 tip HIV virüsü tipi vardır, HIV1 (tüm dünyada yaygın) ve HIV2 (Batı afrikada sık)

HIV Nasıl Bulaşır ?

Kan ve kan ürünleri

Seksüel temas (en sık bulaş yolu heteroseksüel ilişkidir, % 49)

Anneden çocuğa doğum esnasında geçiş

HIV Ne Kadar Sıktır ?

Dünya Sağlık Örgütü (WHO) ya göre 2005 yılında 40.3 milyon kişi HIV ile infekte ve 3.17 milyon kişi HIV’den ölmüştür.

Pandemik bir hastalıktır, tüm dünyada görülür, her gün 14.000 kişi infekte olmaktadır (1 dakikada 10 kişi).

Her gün HIV nedeniyle 7500 kişi ölmektedir.

Türkiye’de ise Sağlık Bakanlığı verilerine göre 2005 yılında 2254 HIV’li vaka mevcuttu, bunların % 67’si erkekti ve % 70’i de 15 – 49 yaş arasındaki kişilerdi.

Prezervatif Kullanma HIV’i Engeller mi ?

Kondom (prezervatif ) kullanımı bulaşı % 100’e yakın oranda engeller.

Kan ürünlerinde bulaşın % 90 nedeni HIV pozitif kan naklidir. Bu olgularda anti-HIV testi ile 26 / 1.000.000 oranında yalancı negatiflik olduğu için yalancı negatiflik oranı 1 /2.000.000 gibi çok daha düşük olan p24 antijen tayini yapmak daha doğrudur.

İğne Batması ile HIV Bulaşır mı ?

Sağlık personeli arasında iğne batması gibi perkütan yaralanmalarda HIV bulaş riski % 0.3 dür. Mukoza ve sağlam olmayan deriden bulaş riski % 0.09 dur. Sağlam deriden bulaşmaz

HIV Gidişatı Nasıldır ?

HIV ile infekte olunursa ve tedaviyede erken başlanmamışsa ilk yıllarda % 1-2 / yıl, daha sonra % 5 / yıl AIDS gelişir.

CDC (Centers for Disease Control)’ye göre klinik sınıflandırma;

Akut HIV İnfeksiyonu

İnfeksiyoz Mononükleoz’a benzer, grip gibi semptomlar yani ateş, farenjit, LAP, artralji, miyalji ,iştahsızlık, kilo kaybı, bulantı, kusma, ishal olabilir, menenjit, ensefalit, miyelopati, nöröpati, deri döküntüleri, ağızda ülserler vs olur veya farkedilmez,

2-8 hafta içinde görülür, Anti-HIV oluşması bazen 1 yılı bulabilir.

Asemptomatik infeksiyon

Anti-HIV pozitiftir, ortalama 3 yıl sürer, 15 yıla kadar uzayabilir.

Persistan jeneralize LAP

Son Dönem

Diğer hastalıklarda eşlik etmiş (kapasi sarkomu, herpes zoster, toksoplazma, kriptokok, tüberküloz, candidiazis, lenfoma…)

HIV Testleri Nelerdir ?

HIV’e özgü olmayan testler

CD4 hücre (Th lenfositler) azalır, < 200/µl olur (normali 500-1000), lökosit sayısı azalır, sedimentasyon, CRP ve B2 mikroglobulin artar, gecikmiş aşırı duyarlılık kaybolur vs.

CD4 T-hücre düşüklüğü AIDS’in en önemli belirteçidir ama AIDS’e spesifik değildir.

  • Birçok viral, parazitik ve bakteriyel enfeksiyonlarda,
  • Sepsisde,
  • Tüberkülozda,
  • Coccidioidomikozlarda,
  • Yanıklarda,
  • Travmalarda,
  • IV ilaç ve yabancı protein alımlarında,
  • Malnutrisyonda,
  • Ağır egzersizde,
  • Gebelikte,
  • Günün değişik saatlerinde (diürnal varyasyon),
  • Fizyolojik streslerde de seviyesi düşebilmektedir.

Anti-HIV testi

Virüse karşı oluşan antikordur. Ortalama 3 – 8 hafta sonra kanda pozitif olur. İlk önce ve genellikle ELISA, CMIA, CHEM metodu ile bakılmaktadır. Bununla pozitif ise test tekrarlanır, yine pozitif ise yalancı pozitiflikler olabildiğinden altın standart test olan Western Blot testi ile doğrulanır.

Western blot testi HIV antijenleri olan gp41, gp120, gp160, p18, p24, p31, p40, p65 ve p55/51 e karşı oluşmuş antikorları saptayabilir. Bu da pozitifse kişi HIV pozitif denir.

Anti-HIV testi yeni doğmuş bebekte HIV tanısı için kullanılmaz çünkü anneden bebeğe geçen antikorlar 6-18 ay boyunca bebeğin kanında kalır, HIV-RNA gibi başka bir test kullanılmalıdır.

HIV antijen tayini (p24 gibi)

Viral RNA (HIV PCR)

Anti-HIV Pozitifse Bu Ne Anlama Gelir ?

Virüsle karşılaşmış ve bağışık yanıt oluşmuş

Yalancı pozitiflik

Çapraz reaksiyonlar (Lepra, Tbc, grip, herpeks simpleks, sıtma, hepatitB aşısı, hepatitler, otoimmün hastalıklar, EBV, leishmania, lenfomalar….)

Anti-HIV Negatifse Bu Ne Anlama Gelir ?

Virüsle temas yok

Virüs alınmış ama antikor yanıtı için erken dönem : Bu durumda viral protein olan p24 bakılmalıdır, temastan 1-4 hafta sonra pozitif olur veya HIV-RNA bakılmalıdır.

Ya da 3-6 ay sonra anti-HIV testi tekrarlanmalıdır.

İleri dönem AIDS ; taşır ve bulaştırıcıdır

 Yalancı negatiflik

HIV1 subgrup O ve M

HIV Testleri Ne Zaman Pozitif Olur ?

HIV enfeksiyonu yönünden tarama ve tanı amacıyla yapılan ilk ve en ünlü test Anti-HIV testidir. Burada bakılan virüse karşı vücudun salgıladığı antikorlardır, yani indirekt bir testtir ve eskiden beri genellikle ELIZA metodu ile bakıldığından halkımız arasında “ELİZA yaptırdım” şeklinde de tanımlanır, oysaki ELIZA özel bir test değil bir metoddur ve onlarca değişik test bu metodla bakılır yani HIV’e özgü değildir.

Virüse karşı Anti-HIV antikorlarını sentezlemesi için yani bu testin pozitif olması için bir süre gereklidir. Dolayısıyla şüpheli bir temastan hemen sonra Anti-HIV bakılması YANLIŞTIR. En erken 1.ayda bakılmalı ama 3.ayda son kez tekrarlanmalıdır.

Pozitif ise test tekrarlanır, yine pozitif ise yalancı pozitiflikler olabildiğinden altın standart test olan Western Blot testi ile doğrulanır. Western blot testi HIV antijenleri olan gp41, gp120, gp160, p18, p24, p31, p40, p65 ve p55/51 e karşı oluşmuş antikorları saptayabilir.

P24 (Combo Test)

P24 denen şey HIV virüsün yapısında bulunan yani ona özgü bir proteindir. Dolayısıyla testin pozitif olması demek eğer yanlış pozitiflik yoksa kişinin virüsü aldığını gösterir. Test virüs bulaşmasından sonra ortalama 10-21. günde pozitif olur ve 90. güne kadar (nadiren 6.aya kadar) kanda kalır, yani bu dönemde bakılabilir.

HIV PCR

Pahalı bir metod olmasına rağmen HIV tanısında en erken ve en sağlıklı bilgiyi HIV RNA denen PCR testi verir.

Bu test ile virüsün genetik yapısı çoğaltılarak ölçülecek ve tanımlanabilecek duruma getirilir. Bu test ile henüz antikor oluşmadan HIV virüsünü kanda yakalama şansı vardır. Şüpheli temastan ortalama 10 gün sonra HIV PCR testi ile kanda virüs varlığı saptanabilmektedir. 28. günden itibaren PCR testinin virüsü saptama duyarlılığı % 98-100 gibi yüksek oranlardadır.

KISACA;

HIV erken tanısı için şüpheli temasdan en erken 1 ay sonra Anti-HIV testi yaptırın. Negatifse genellikle sorun yoktur ama 2. Ve son kez 3.ayda tekrarlayın.

HIV RNA testi de 10.günde pozitif olur ama 1.ayda bakılırsa % 100’e yakın net sonuç verir. Pahalı bir testtir, bekleyemeyenler yaptırabilir.

Dünya sağlık örgütü şüpheli ilişki varsa testler negatif olsa bile 6.ayda test tekrarı önerir, bu nedenle p24 veya HIV RNA testiniz negatif olsa bile 6.ayda tekrar bir Anti-HIV baktırmanız uygun olur.

Kimler HIV Testi ile Taranmalıdır ?

CDC’ye göre HIV taraması aşağıdaki kişilere rutin yapılmalıdır;

  • Son 1 yıldır 2 veya daha fazla kişiyle seksüel ilişkiye girenler
  • Kan nakli yapılacaklar ve donorler
  • Seksüel partnerinin risk durumu bilinmeyenler
  • Erkeklerle cinsi teması olan erkekler
  • IV (damardan) uyuşturucu kullananlar
  • Cinsel temasla geçen hastalık olanlar
  • Kanla direk teması olan sağlık personeli
  • Gebeler
  • Gebe kalmak isteyen bayanlar

HIV Tedavisi Nasıldır ?

Birçok antiviral ilaç kullanılmaktadır (zidovudin, didanozin, ritonavir…)

Kesin tedavi henüz olmasa da günümüzde kullanılan ilaçlarla fırsatçı enfeksiyonlar azalır, daha kaliteli yaşam amaçlanır ve yaşam süresi oldukça uzar.

Fırsatçı enfeksiyonlar olursa ( p.carini pnömönisi, toksoplazma, criptokok, candida, herpes simpleks, herpes zoster, CMV, salmonella, shigella..) onlar tedavi edilir.

HIV’den Korunma ;

  • En iyi korunma bilmektir. HIV dış ortamda dayanıksızdır. Hücreden yoksun ortamda 56 C de kısa sürede, hücreden zengin ortamda ise 10-30 dk da inaktive olur.
  • Kan ve sperm içinde yuvalanmadıkça hemen ölür. Tabak, çanak, yiyecekler, kaşık, çatal vs ile bulaşmaz.
  • 1/10 sulandırlmış çamaşır suyu, % 50 alkol, %0.5 formaldehid, %0.3 oksijenli su ve gluteraldehid ile dezenfeksiyon sağlanır.
  • IV ilaç bağımlıları ortak enjektör kullanmamalıdır
  • Manikür, pedikür, kulak delme vs aletleri kuru havada 170 C’de 1 saat steril edilmelidir.

 

 

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.