Menü Kapat

Fekal Elastaz Yüksekliği Ne Demek ?

Fekal Elastaz testi özellikle Kronik Pankreatit tanısında ve tedavi takibinde kullanılır.

Pankreas yetmezlikleri ve Kronik Pankreatit tanısında kullanılan test dışkıdan çalışılır ve çok önemli bilgiler sağlar.

Kronik Pankreatit Nedir ?

Şiddetli olabilen karın ağrısı, Pankreas’ta kalıcı fonksiyon bozukluğu ve yapısal değişikliklerin gözlendiği Pankreasın kronik yani uzayan iltihabi hastalığıdır. İlerleyici bir hastalıktır, çok nadiren geriler.

Kronik Pankreatit Neden Oluşur ?

Birçok faktör Kronik Pankreatit gelişmesine neden olabilir veya tetikleyebilir.

Alkol ve Yağlı diyet

Alkol alımı, Kronik Pankreatitin en sık nedenidir (%65-80). Hastaların %80 i erkektir. Yüksek protein ve yağ tüketimiyle de kronik pankreatit arasında ilişki vardır.

İdiyopatik (sebebi bilinmeyen) Pankreatit

Kronik pankreatitin 2.en sık görülen türüdür (% 20). Kronik pankreatite neden olabilecek diğer sebepler uzaklaştırıldıktan sonra idyopatik kronik pankreatit düşünülebilir.

Otoimmun Pankreatit

Kronik pankreatitlerin % 3-5’inden sorumludur. Vücut kendine saldırır.

Hiperkalsemi ve Hipertrigliseridemi

Kronik pankreatit vakalarının % 1’den azını oluşturur.

Kistik Fibrosis

Bu hastalarda tekrarlayan solunum yolu enfeksiyonları bulunur.

Tümör ve Travmalar

Pankreas kanalında tıkanıklığa yol açan tümörler veya delici ve künt travmalar pankreasta iltihabi reaksiyona, pankreas kanalında hasar ve tıkanmaya neden olarak kronik pankreatite yol açabilir.

Kronik Pankreati Belirtileri Nelerdir ?

Karın ağrısı

En belirgin şikayettir. Ağrı karın üst kısımlarında hissedilir, kuşak tarzında olabilir ve sırta, omuza vurabilir. Ağrı genellikle yemek sonrasında ortaya çıkar ve bulantı ve kusma eşlik edebilir.

Kilo kaybı ve sindirim bozukluğu

Yağ ve protein emiliminde sorun yaşanması pankreasın enzim salgılama kapasitesinin ancak % 80’inin bozulmasından sonra görülür.

Diyabet

Nedeni, pankreastaki adacık hücrelerinin harabiyetiyle kan insülin seviyesindeki düşmedir. Diyabetin ortaya çıkması için pankreasın % 75’i harap olmalıdır.

Steatore

Dışkıyla aşırı yağ kaybı olmasıdır. Dışkı açık renkte, kötü kokulu olup tuvalet taşına yapışan özelliktedir. Oluşması için pankreasın % 80’ı harabiyete uğramalıdır.

Kronik Pankreatit Tanısı Nasıl Konur ?

Fizik muayene

Kronik pankreatitte karın muayenesi sırasında ağrı sık görülür.

Sekretin testi

Kronik pankreatit tanısında en duyarlı ama yapılması zor bir testtir. Sekretin kişiye damardan verildikten sonra toplanan on iki parmak barsağı salgı hacmi ve salgı içindeki bikarbonat miktarı belirlenir. Bikarbonat miktarı ve salgı hacminin düşük olması kronik pankreatite işaret eder.

Serumda Enzim ölçümü

Kanda Amilaz ve Lipaz yükselebilir. Safra yollarında daralma olan vakalarda Bilirubin ve Alkalen fosfataz (ALP) değerleri yükselir, ancak bu yükselmelerin birçok hastalıkta da görülebileceği unutulmamalıdır.

Pankreasın görüntülenmesinde kullanılan testler

Ultrasonografi (US), Bilgisayarlı Tomografi (BT), Manyetik Rezonans (MR) ve ERCP gibi yöntemler kullanılır.

Dışkıda Yağ Tayini

Kronik Pankreatitte önemli bir bulgu olan steatore (yağlı ishal) bu testle anlaşılabilir. 3 gün süreyle günde 100g yağ içeren diyetle beslenen hastanın dışkısı 72 saat süreyle toplanır ve dışkıda atılan yağ miktarı ölçülür. Normal insanlarda 24 saatlik dışkıdaki yağ miktarı 6g’ın altındadır. Steatoresi olanlarda bu miktar 18-20 g’ın üzerine çıkar.

Fekal Elastaz

Günümüzde araştırmacılar Kronik Pankreatit tanısı için invaziv olmayan, doğruluğu yüksek, rutin çalışmaya uygun yeni testler araştırmaya yönelmiştir. Fekal Pankreatik Elastaz, Pankreatik fonksiyonların değerlendirilmesinde kullanılabilecek noninvaziv bir yöntem olarak orta ve ciddi Pankreatik fonksiyonlarının tanısına imkan vermektedir.

CELA3B geni (Chymotrypsin-like elastase family member 3B) tarafından kodlanan ve Pankreastan salgılanan serin proteaz grubundan (kimotripsin, tripsin, kallikrein) bir enzimdir.

Pankreasdan Duodenuma (oniki parmak barsağı) geçen Elastaz, burada Tripsin tarafından aktive edilir. İntestinal geçiş sırasında miktarında herhangi bir değişiklik olmadan gaita ile atılır.

Barsaklarda Protein sindirimde rol alır. Ayrıca Kolesterolun Barsaklarda tasınması ve metabolizmasında da rol oynadığı düşünülmektedir.

Fekal Elastaz Yüksekliği Ne Demek ?

Klinikte Pankreas bezinin fonksiyonunu görmede ve Pankreas hastalıklarının tayininde kullanılır, nispeten yeni kullanıma girmiş bir testtir.

Günümüzün altın standart pankreas fonksiyon testi olan sekretin-kolesistokinin testinden daha az invazif (daha kolay uygulanan, hastaya daha az zorluk çıkaran) ve daha ucuzdur.

Değerlendirme :

Günümüzde çeşitli çalışmalardan elde edilen verilere göre ortalama;

Normal: 201-500 µg/g gaita
Hafif-orta pankreas yetmezliği : 100-200 µg/g
Ağır pankreas yetmezliği :< 99 µg/g

Numune

Gaita (dışkı)

Saklama Koşulları

1 g gaita, ağzı kapalı dışkı kutusunda buzdolabında saklanır. Bu şekilde 3 gün, dondurulursa 1 yıl stabildir. 1 saatten fazla oda ısısında beklemiş numulerden çalışılmaz.

Sensitivite (duyarlılığı) ve Spesifite (özgüllüğü)

Sensitivite % 64- 92,3
Spesifite %70 -99 arasında değişmektedir.

ÖZETLE:

Pankreas yetmezlikleri ve Kronik Pankreatit tanısında Fekal Elastaz;

• İntestinal geçiş sırasında miktarında herhangi bir değişiklik olmaması,
• Feçeste Pankreatik sıvıdan 5-6 kez daha fazla bulunması,
• Uzun süre stabil kalması,
• Tedavi amaçlı enzim preparatı kullanan Kronik Pankreatitli hastalarda, kullanmayan hastalara göre düzeyinde anlamlı bir değişme olmaması,
• İlaçlardan, mide cerrahisinden, dismotiliteden ve İncebarsak hastalığından etkilenmemesi
• Nispeten ucuz ve kolay uygulanabilir olması nedeniyle ÇOK YARARLI ve KULLANIŞLI bir testtir.

 

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.